Çanakkale Savaşları

Çanakkale Savaşları ve Gelibolu Tarihi Alanı Rehberi

Çanakkale Boğazı, tarih boyunca medeniyetlerin kavşak noktası olmuş, dünya tarihinin akışını değiştiren muharebelere sahne olmuştur. 1915 yılında bu topraklarda verilen Çanakkale Savaşları, Türk milletinin bağımsızlık iradesinin en güçlü simgesi olarak tarihe geçmiştir. Gelibolu Yarımadası'nın güney ucunda, Çanakkale Boğazı'nın her iki yakasında 33.000 hektarlık bir alana yayılan Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alanı, bugün 32 şehitlik ve anıt, 35 yabancı mezarlık ve anıt, 4 kale, 5 tabya ve 2 müze ile dünyanın en büyük açık hava müzelerinden biridir.

Kilitbahir Kalesi (Kilidülbahir)

Kilitbahir'in simgesi olan bu görkemli kale, 1462 yılında Fatih Sultan Mehmet tarafından Çanakkale Boğazı'nın Avrupa yakasına, boğazın en dar noktasına inşa ettirilmiştir. Adı "denizin kilidi" anlamına gelen Kilitbahir Kalesi, karşı kıyıdaki Çimenlik Kalesi ile birlikte boğaz geçişini kontrol altına almak amacıyla yapılmıştır.

Mimari açıdan benzersiz bir yapıya sahip olan kale; ortada üçgen şeklinde bir iç kule, kulenin etrafında üç yapraklı yonca formunda 180 derecelik üç adet sur duvarı, dış sur ve hendekten oluşur. 1551 yılında Kanuni Sultan Süleyman döneminde Sarı Kule ve yeni surlarla güçlendirilmiştir.

Çanakkale Savaşları sırasında askerlerin barınma yeri olarak kullanılan kale, bugün müze olarak ziyarete açıktır ve Kilitbahir'de konaklayan misafirler için yürüme mesafesindedir.

Çanakkale Şehitler Abidesi

Morto Koyu'nun üzerindeki Hisarlık Tepe'de yükselen Çanakkale Şehitler Abidesi, Gelibolu Yarımadası'nın en tanınmış simgesidir. 41,7 metre yüksekliğindeki anıt, dört ayak ve bir kubbeden oluşur; Feridun Kip, İsmail Utkular ve Doğan Erginbaş tarafından tasarlanmıştır.

Abidenin şeref holünde Mehmet Akif Ersoy'un ölümsüz "Çanakkale Şehitlerine" şiirinden bir dörtlüğün yer aldığı lahit taşı bulunur. Dört ayağındaki sekiz rölyeften denize bakanlar deniz savaşlarını, karaya bakanlar kara savaşlarını anlatır.

Abide çevresinde Mehmetçik Anıtı, Türk Bahçesi, Mustafa Kemal Çanakkale'de Anıtı, Yaralı Asker Anıtı ve Meçhul Asker Kabri de yer almaktadır.

57. Piyade Alayı Şehitliği

Çanakkale Savaşları'nın en yürek burkan hikayelerinden birini taşıyan 57. Alay Şehitliği, Kabatepe-Conkbayırı yolu üzerinde, Kılıçbayır'ın güney ucunda bulunmaktadır.

1 Şubat 1915'te Tekirdağ'da kurulan 57. Piyade Alayı, 25 Nisan 1915'te Anzak çıkarmasını durduran ilk Türk kuvvetidir. Yarbay Hüseyin Avni Bey komutasındaki 3.600 subay ve askerden oluşan alay, bizzat Yarbay Mustafa Kemal'in emriyle kendilerinden 2-3 kat büyük Anzak birliklerine karşı süngü hücumuna kalkmıştır.

12 Aralık 1992'de açılan şehitlikte 628 şehidin anıt mezarı, etkileyici heykeller ve Çanakkale gazisi olarak 108 yaşında vefat eden Hüseyin Kaçmaz'ın tasvir edildiği heykel yer alır.

Conkbayırı

Çanakkale Savaşları'nın kaderini belirleyen stratejik tepe olan Conkbayırı, muharebenin dönüm noktasıdır. 25 Nisan 1915'te Anzak çıkarmasının ardından düşman kuvvetleri bu tepeye doğru tırmanmaya başlamış, 6-10 Ağustos 1915 tarihlerinde Sarıbayır Muharebeleri sırasında Yeni Zelandalılar tepenin zirvesini ele geçirmeye çalışmıştır.

Ancak Mustafa Kemal'in bizzat komuta ettiği güçlü savunma karşısında başarısızlığa uğramışlardır. Bugün Conkbayırı'nda Mustafa Kemal'in ünlü "Ben size taarruz emretmiyorum, ölmeyi emrediyorum!" sözünün anıtı ve Yeni Zelanda Anıtı yan yana durmaktadır.

Anzak Koyu (ANZAC Cove)

Avustralya ve Yeni Zelanda birliklerinin 25 Nisan 1915'te karaya çıktığı Anzak Koyu, Gelibolu Yarımadası'nın en çok ziyaret edilen noktalarından biridir.

Her yıl 25 Nisan'da düzenlenen ANZAC Günü anma törenlerinde binlerce Avustralyalı ve Yeni Zelandalı ziyaretçi bu koyda şafak ayinlerine katılır. Koyu çevreleyen sarp yamaçlarda Lone Pine (Kanlısırt), The Nek ve Chunuk Bair mezarlıkları yer almaktadır.

Seddülbahir Kalesi

Gelibolu Yarımadası'nın en güney ucunda yer alan Seddülbahir Kalesi, 1659 yılında Hatice Turhan Sultan tarafından Mimar Mustafa Ağa'ya yaptırılmıştır. Venediklilerin Limni ve Bozcaada'yı işgal etmesinin ardından boğaz savunmasını güçlendirmek amacıyla inşa edilmiştir.

Çanakkale Savaşları'nda 12 topla savunmaya katılan kale, 3 Kasım 1914'te müttefiklerin ilk bombardımanına hedef olmuş ve Türk tarafı ilk şehitlerini burada vermiştir. Kalenin hemen yanındaki Ertuğrul Koyu (V Beach), 25 Nisan 1915'te İngilizlerin çıkarma harekâtı düzenledikleri beş koydan biridir.

Çimenlik Kalesi ve Deniz Müzesi

Çanakkale Boğazı'nın Asya yakasında, şehir merkezinde yer alan Çimenlik Kalesi de 1462 yılında Fatih Sultan Mehmet tarafından Kilitbahir Kalesi ile aynı dönemde yaptırılmıştır. İki kale birlikte boğazın kilit savunma hattını oluşturmuştur.

Bugün Çimenlik Kalesi içinde Çanakkale Deniz Müzesi bulunmaktadır; müzede Nusret Mayın Gemisi'nin replikası, savaş dönemine ait toplar, mayınlar ve çeşitli askeri malzemeler sergilenmektedir.

Diğer Şehitlikler ve Anıtlar

Gelibolu Yarımadası'nda bunların dışında ziyaret edilebilecek onlarca önemli nokta daha bulunmaktadır:

Balkan Savaşları Şehitliği — Kilitbahir
Mecidiye Şehitliği — Kilitbahir
Soğanlıdere Şehitliği — Kilitbahir
Havuzlar Şehitliği ve Anıtı — Kilitbahir
Yahya Çavuş Şehitliği
Nuri Yamut Şehitliği
Kanlısırt (Lone Pine) Mezarlığı
Bombasırtı
Çanakkale Destanı Tanıtım Merkezi — Kabatepe

Neden Kilitbahir'de Konaklamalısınız?

Kilitbahir, Çanakkale Savaş Alanları'nı keşfetmek için en stratejik konaklama noktasıdır. Tarihin tam merkezinde, Kilitbahir Kalesi'ne yürüme mesafesinde, Çanakkale merkezine feribot ile 15 dakikada ulaşabilirsiniz. Kilitbahir Deniz Apart Hotel olarak misafirlerimize bu eşsiz konumun tüm avantajlarını sunuyoruz.

Odaları İncele Bizi Arayın